21 Kasım 2017 Salı
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
İSMMMOdan Yargı Gölgesinde Özelleştirme Raporu
24 Aralık 2007 Pazartesi 10:56

İSMMMO'dan Yargı Gölgesinde Özelleştirme Raporu

İSMMMO'nun Yargı Gölgesinde Özelleştirme ve Yakın Gelecekteki Takvim başlıklı raporuna göre Türkiye'de özelleştirme uygulamalarına karşı toplam 7500 dava açıldı.

Özelleştirme uykuları kaçırdı; Türkiye 22 yılda 30 milyar dolarlık özelleştirme gerçekleştirdi, ancak hukuki zemini bir türlü oluşturamadı. Özelleştirme uygulamalarına karşı toplam 7500 dava açıldı. Büyük çoğunluğunu çalışanların açtığı davaların yaklaşık 4000’i sürüyor. İstanbul Serbest Muhasebeciler Mali Müşavirler Odası’nın (İSMMMO) Özelleştirme İdaresi, Hazine Müsteşarlığı, Maliye Bakanlığı ve hükümet programından yararlanarak hazırladığı raporunda kamu iktisadi teşebbüslerinin (KİT) elden çıkarılması, sonuçları ve yakın gelecekte planlanan satışlar ele alındı.

İSMMMO’nun Yargı Gölgesinde Özelleştirme ve Yakın Gelecekteki Takvim başlıklı raporuna göre, kamu varlıklarının satışının ardından vergi gelirlerinde kayıp yaşanıyor. Siyasilerin en büyük yanlışı da özelleştirme gelirlerini devamı olan bir kalem olarak algılamaları oldu. Yakın geçmişe bakıldığında orta vadede Hazine’ye soluk aldıran satışların, uzun vadede gelir düşürücü bir etki yarattığı görülüyor. TÜRMOB Genel Başkan Yardımcısı ve İSMMMO Başkanı Yahya Arıkan, rapordaki değerlendirmesinde “Türkiye özelleştirmenin üzerinde oluşan gölgeleri kaldırmalı” dedi. Arıkan, 1980’lerde “verimlilik artışı ve zarar eden KİT’lerin elden çıkarılması söylemiyle belleklere yerleşen özelleştirmenin karlı KİT’lere de yönelmesi ve gerekçelerin anlatılamaması” nedeniyle toplumda kuşkulara neden olduğunu belirtti. Arıkan, şunları söyledi:

“Hükümet kaynaklarını özel sektöre devrederken, daha sonraki yıllarda temettü ve vergi gelirlerinin büyük kısmını da devrettiğini unutmamalı. Çünkü özelleştirmelerin hemen ardından satılan KİT’lerin ödedikleri vergi oranları düşerken, Hazine’nin gelir kalemleri de azalıyor.”

İSMMMO’nun raporuna göre, bugüne kadar açılan özelleştirme uygulamaları aleyhinde açılan dava sayısı 7.400. 2006 sonu itibarıyla devam eden davaların sayısı 3000’i sürerken Kasım 2007 sonu itibariyle bu sayı yaklaşık 4.000. Raporda yer alan saptamalardan bazıları şöyle:

- 1980’lerde özelleştirme ile tanışan Türkiye 1985-2007 yılları arasında yaklaşık 30 milyar dolarlık varlığını elden çıkardı. 1980’lerde belleklere verimlilik artışı ve zarar eden KİT’lerin ekonomiye yeniden kazandırılması söylemiyle yerleşen özelleştirme uygulamaları 2000’lerden itibaren kârlı KİT’lere de yönelince yargının gölgesi eksik olmadı.

7500 dava açıldı, 4000’i sürüyor. Sonuçlanan davalardan çok büyük bir kısmı İdare aleyhine sonuçlandı.

- 1985 ile 2007 dönemleri arasında 29.9 milyar dolarlık özelleştirme gerçekleştirildi. Bunun 18.1 milyar dolarlık kısmı blok satış, 4.7 milyar dolarlık kısmı tesis ve varlık satışı, 5.1 milyar dolarlık bölümü halka arz, 1.2 milyar doları İMKB’de, 4.3 milyon doları yarım kalmış tesislerin satışı ile 565 milyon dolarlık bölümü bedelli devirlerden elde edildi.

- ÖİB verilerine göre özelleştirme kapsamındaki kuruluşlardan elde edilen 2.3 milyar dolarlık temettü geliri, 3.4 milyar dolarlık diğer kaynaklarla birlikte 1985- 2004 dönemi toplam kaynaklar 14.3 milyar dolar düzeyine ulaştı. 30 milyar dolar satışın yapıldığı dönemde, özelleştirme sürecindeki KİT’lerden bunun yarısı kadar yani 14.3 milyar dolarlık gelir elde edildi.

- 2008 yılında özelleştirme listesinde Türk Telekom’un kamunun elinde kalan hisselerinin yüzde 15 ila 25’lik bir kısmının halka arzı başta geliyor. Ziraat Bankası ve THY’nin kamu hisselerinin bir bölümünün de İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nda halka arz edilmesi bekleniyor. Halk Bankası, halen ihale süreci devam eden Tekel Sigara, elektrik dağıtım özelleştirmeleri, köprü ve otoyolların işletme hakkı devri ile yıl içinde 11.8 milyar dolarlık bir özelleştirme geliri hedefleniyor.

- Özelleştirilmesi gündeme olan Ziraat ve Halk Bankası bugün için Hazine’ye en çok kaynak aktaran kurumlar arasında geliyor. 2006’da Ziraat Bankası’ndan elde edilen temettü geliri 1 milyar YTL, Halk Bankası’ndan elde edilen temettü 297 milyon YTL iken, 2007’nin ilk dokuz ayında Ziraat Bankası geçen yıl 2.1 milyar YTL’yi bulan rekor kârından 1.5 milyar YTL’lik kısmı Hazine’ye temettü olarak aktarmış durumda.

- 2008 yılında en kritik özelleştirme elektrik dağıtım ve üretim özelleştirmelerinde olacak. Yerli ve yabancı birçok grup elektrik dağıtımında özelleştirme sürecinde yer almayı bekliyor. Geçen yıl Başkent Elektrik, Sakarya Elektrik ile İstanbul Anadolu Yakası’nı kapsayan üç bölgenin özelleştirme süreci son anda durdurulmuştu. Gelinen noktada dağıtım ile birlikte üretim santrallerinin özelleştirilmesi söz konusu olacak. Ancak 5 yıldır elektrik fiyatlarını kamu kuruluşları arasında çapraz sübvansiyon ile tutan hükümetin özelleştirmeden sonra fiyatları tutmakta zorlanacağı tahmin ediliyor. Bu da elektrikte özelleştirme ile birlikte zamların geleceğini kaçınılmaz kılıyor

Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
ÜYE İŞLEMLERİ


A1Haber - Poldy İnsan Kaynakları