25 Eylül 2017 Pazartesi
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Internette Erişim Yasakları Raporu
07 Mart 2011 Pazartesi 15:30

Internette Erişim Yasakları Raporu

TÜSİAD, Türkiye'de İnternet Sitelerine Erişimin Engellenmesi Konusunda Farklı Hukuk Disiplinleri Açısından Değerlendirmeler adı altında bir rapor hazırladı.

Türkiye'de İnternet Sitelerinin Erişiminin Engellenmesi Konusunda Farklı Hukuk Disiplinleri Açısından Değerlendirmeler isimli çalışma TÜSİAD Teknoloji, Inovasyon ve Bilgi Toplumu Komisyonu altında faaliyet gösteren Bilişim ve Telekomünikasyon Çalışma Grubu'nun çalışmaları çerçevesinde, TÜSIAD-TBV ortak yayını olarak, Av. Nilay Erdem, Av. Batu Kınıkoğlu ve Nazlı Pınar Taşkıran"ın katkılarıyla Av. Dr. Murat Volkan Dülger ve Av. Yasin Beceni tarafından hazırlanmıştır.

Çalışmanın hazırlık sürecinde, 13 Mayıs 2010 tarihinde yazarların yanı sıra Prof. Dr. Hüseyin Hatemi, Prof. Dr. Serap Helvacı, Prof. Dr. Adem Sözüer, Doç. Dr. Tekin Memiş, Dr. Selman Dursun, Av. Fikret Ilkiz ve Ar. Gör. Ömer Ge dik'in katılımları ile bir çalıştay düzenlenmiştir. Söz konusu çalıştaydan sonra Prof. Dr. Serap Helvacı, Prof. Dr. Adem Sözüer, Doç. Dr. Tekin Memiş, Dr. Selman Dursun ve Ar. Gör. Ömer Gedik çalışmanın içerdiği konular hakkında görüşlerini yazılı olarak bildirmişlerdir. Çalıştayda ve çalıştay sonrasında iletilen görüşler ışığında rapor daha olgun bir hale getirilmiştir.

Rapor, Türkiye"de alınan yargı kararları çerçevesinde uygulanan internet sitelerine erişiminin engellenmesi konusunu hukuki incelemeye tabi tutmayı amaçlamaktadır. Yapılan çalışmanın temel amacı Türkiye"de internet sitelerinin erişiminin engellenmesi noktasında verilen yargı kararlarına dayanak yapılan mevzuatı temel hukuki kurumlara uygunluğu bakımından yorumlamak; bu yorumun yargısal kararlara ne şekilde yansıması gerektiği yolunda hukuki tespit ve değerlendirmelerde bulunmaktır. Rapor, bu amaca uygun olarak internet sitelerinin erişiminin engellenmesi için alınan yargı kararlarında çoğu kez gözden kaçırılan temel hukuki ilkeleri, problematikler özelinde gün ışığına çıkartarak, temel hukuk disiplinleri çatısı altında erişimin engellenmesi kararlarına dayanak yapılan mevzuatı yorumlamaktadır.

Rapor"un, çalışmanın amacına yönelik olan söz konusu bakış açısı, işlenen konuların amaca dönük olarak sınırlandırılmasını da gerekli kılmaktadır. Bu nedenle raporda, erişimin engellenmesi konusunda yasal düzenleme önerisi, politika yaklaşımı ve bu konuda uluslararası uygulamaların ışığında atılması gereken adımlar konusunda açılımlar ve tavsiyeler getirilmemektedir. Rapor, hukukun temel ilke ve prensipleri ışığında erişimin engellenmesi kararlarıyla yaratılan iklime farklı bir bilimsel ve hukuki bakış açısıyla yaklaşmayı hedeflemektedir. Raporun ve çalışmanın yaratmak istediği etki; raporda ortaya konulan hukuka uygun ve bilimsel bakış açısının, erişimin engellenmesi kararlarına konu olabilecek ihlallerin yargı makamları tarafından değerlendirilmesinde bilimsel bir kaynak olarak dikkate alınmasının sağlanmasıdır.

Rapordan elde edilen bulgular ışında sonuçlar şu şekildedir:
İnternet sitelerine bireylerin erişiminin engellenmesi kararları, Anayasa yargısına, ceza muhakemesi usulüne, hukuk usulü muhakemesine ya da Türkiye"nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelere aykırı olabilir. Bu durumda verilen karar hukuka aykırı olacaktır. Verilen kararın hukuki niteliğine göre, nihai bir karar olması durumunda karara karşı temyiz yoluna, ihtiyati tedbir ya da koruma tedbiri kararı olması durumunda itiraz yoluna, iç hukukun tüketilmesi ve diğer şartların gerçekleşmesi durumunda ise Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi"ne başvurulabilecektir.
Temyizin en önemli şartlarından biri, temyize ancak davanın taraflarının başvurabilmesidir. İnternet sitelerine erişimin engellenmesinde, hem içeriği erişime engellenen kişi, hem de o içeriğe ulaşamayan kullanıcıların özgürlüğü sınırlandırılmaktadır. Ancak hukukumuzdaki düzenlemeler, içeriğe ulaşamayan kullanıcıların davanın tarafı olmasına izin vermemektedir. Erişimin engellenmesinde ancak sunduğu içerik erişime engellenen kişi taraf olabilmekte, bu sebeple de temyiz yoluna ancak bu kişi ya da kişiler başvurabilmektedir.
Hukukumuz, ülkemizin taraf olduğu sözleşmeler dolayısıyla Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi"ne bireysel başvuruyu kabul etmektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi"ne başvuru için bazı ön şartlar bulunmaktadır. Bu ön şartlardan biri de iç hukuk yollarının tüketilmesidir.
Ülkemizde, internet sitelerine erişimin engellenmesi kararları büyük oranda ihtiyati tedbir ya da koruma tedbiri kararı ile verilmektedir. İhtiyati tedbir ve koruma tedbiri kararları nihai karar değildirler ve bu kararlar açısından temyiz değil itiraz mekanizması söz konusu olmaktadır. Temyiz gibi, ihtiyati tedbir ve koruma tedbiri kararlarına itiraz da ancak içeriği erişime engellenen kişi tarafından yapılabilmekte; kullanıcılar, temel hak ve özgürlükleri sınırlansa dahi, taraf olmadıkları için, ihtiyati tedbir ve koruma tedbiri kararlarına karşı itiraz edememektedirler.
5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun, "Koruma tedbiri olarak verilen erişimin engellenmesine ilişkin karara 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz edilebilir" hükmünü içermektedir.
İhtiyati tedbir kararına itiraz ise tedbir talebini vermiş olan mahkemeye, eğer itirazdan önce esas hakkında dava açılmış ise de davaya bakan mahkemeye yapılmaktadır. Mahkeme, itirazı haklı görerek ihtiyati tedbir kararını değiştirebilmekte, kaldırabilmekte ya da haksız görerek itirazın reddine karar verebilmektedir. Mahkemenin ihtiyati tedbirle ilgili verdiği bu kararlara karşı temyiz yoluna gidilememektedir.
Bu düzenleme ise itirazın yapılmasıyla iç hukuk yollarının tüketilmesi anlamına gelmekte ve AİHM"e başvuru için gerekli şartın oluşmasına yol açmaktadır. Bu başvuruların yapılması neticesinde ülkemiz aleyhine çıkması olası bulunan ihlal kararları ise hem ülkemizin insan hakları notunu olumsuz yönde etkilemekte hem de iç hukukumuzda kolaylıkla çözülebilecek sorunların yurt dışına taşınması suretiyle ülkemizin siyasi itibarını da olumsuz yönde etkilemektedir.

Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
ÜYE İŞLEMLERİ


A1Haber - Poldy İnsan Kaynakları