Dışbank'ın Kratis firmasıyla birlikte KXEN Analytic Framework kullanarak gerçekleştirdiği ve kredi kartı başvurularındaki sahtekarlıkları tespit etmeyi amaçlayan projesine, KXEN, Sahtecilik Tespitinde Yenilikçi Çözüm Ödülü verdi.

Projeyi, KXEN'in Türkiye distribütörü Kratis Bilgi Teknolojileri yürüttü. Deneyimli ve kendisini kanıtlamış Kratis ekibi, sunduğu veri ambarı, veri kalitesi ve veri madenciliği alanlarında en iyi çözümlerle, müşterilerine karlılıklarını artırmada yardımcı oluyor. Kratis yöneticileri ile gerçekleştirdiğimiz veri madenciliği ve veri kalitesi alanlarındaki çözümleri hakkındaki röportajı da Kratis Bilgi Teknolojileri ile Veri Madenciliği Çözümleri Üzerine başlıklı yazımızda okuyabilirsiniz.

Gerçekleştirilen ödül töreninde KXEN Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu Başkanı Roger Haddad, Dışbank Genel Müdür Yardımcısı Taner Ayhan'a ödülü sunarken "Kratis, KXEN'in gücünü çok etkileyici bir şekilde ispatladı. Gerçekleştirdikleri uygulama, fevkalade bir yatırımın geri dönüşü ile yüksek bir uygulama hızını birleştirdi. Bu kadar yetkin ortaklarla çalışmaktan gurur duyuyoruz." şeklinde konuştu.

Proje ve ödül hakkında Dışbank Alternatif Dağıtım Kanalları'ndan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Taner Ayhan ve Kratis Genel Müdür Yardımcısı Kunter Kutluay ile görüştük.

Kunter Bey, KXEN Analytic Framework ürünü ve finans sektöründe kullanımı hakkında bilgi verir misiniz ?

Kunter Kutluay - Kratis, veri madenciliği konusunda KXEN (Knowledge Extraction Engines) ile çalışmaktadır. KXEN, geleneksel veri madenciliği araçlarından çok farklı bir tekniğe sahip. En önemli farkları, madencilik çalışmasında çok sayıda, yerine göre binlerce farklı bilgiyi kullanabilmesi, süreci 50-100 kat hızlandırarak modellemeyi her gün kullanılabilir bir hale getirmesi, ve belki en önemlisi, derin istatistik bilgisi gerektirmiyor olması.

Yazılımın temelleri, 1995 yılında istatistik konusunda deha sayılan Vladimir Vapnik tarafından ispatlanan bir teoriye dayanıyor. Bu teoriden ortaya çıkan teknik ise KXEN tarafından ABD'de patentlendi.

Veri madenciliği veya diğer adı ile analitik modellemenin kullanım alanı yalnızca eldeki veri ve hayal gücümüz ile sınırlı. En çok müşteri ilişkileri, risk, sahtecilik tespiti, pazar araştırması gibi konularda kullanılsa da, üretimden, önleyici bakıma kadar pek çok uygulaması mevcut. KXEN, klasik veri madenciliği araçlarından çok farklı bir altyapı ile bu gücü iş kullanıcıları ve yöneticilerin kontrolüne veriyor. Bu süreçlerin gerektirdiği yüksek istatistik bilgisini otomatikleştiriyor. Ayrıca, kullandığı yeni matematik sayesinde sonuçları diğer araçlardan 50-100 kat daha hızlı verebiliyor. Analiz sonuçlarını da açıklanabilir ve anlaşılabilir bir şekilde sunuyor. Hatta bir müşterimiz "KXEN sonuçları neredeyse cümle kurulacak şekilde veriyor" yorumunu getirdi. Oluşturulan modellerin kullanılan operasyonel sistemlere entegrasyonu da son derece kolay.

Finans sektöründe KXEN Analytic Framework çok çeşitli alanlarda kullanılıyor. Bunlardan en sık görülenleri pazarlama, CRM, operasyonlar, finansal yönetim, risk yönetimi ve sahtecilik tespitidir.

Pazarlama ve müşteri ilişkileri yönetiminde KXEN ile müşteri karlılığı, müşteri kazanma ve müşteri tutma, çapraz ve dikey satış gibi projelerin modellemesi yapılıyor. KXEN modelleri ile projelere başlamadan sonuçları öngörmek ve bu doğrultuda hareket etmek mümkün oluyor.

KXEN ile risk yönetimi, sahtecilik tespiti, fiyatlandırma ve finansal akış kontrolü gibi konularda daha etkin kararlar veren finans firmaları, sakladıkları veriden en fazla faydayı sağlayabiliyor.

Projenin hedefleri ve sonuçları hakkında ne düşünüyorsunuz. KXEN'in verdiği ödülün anlamı sizce nedir ?

Taner Ayhan - Modern bankacılık hizmetleri Türkiye'de giderek daha geniş kesimlere ulaşıyor. Kredi kartları da, pazarı hızla genişleyen bu hizmetlerden biri. Bir yandan kredi kartı kullanan müşteriler, diğer yandan başvurular artıyor. Bugün hizmetlerin sağlıklı yürütülebilmesi açısından hem başvuru aşamasında, hem de işlem aşamasında sahtekarlıkları önlemek tüm bankalar için öncelikli bir görev haline gelmiş bulunuyor. Bu çerçevede, tespit ve önleme yöntemleri konularında araştırma, geliştirme çalışmalarına Dışbank olarak büyük önem veriyoruz.

Sahte bilgi ve/veya belgelerle kredi kartı almak için yapılan başvuruları, risk oluşmadan tespit etmeyi hedefleyen Dışbank, Kratis firmasıyla işbirliğine giderek bu alandaki en yeni teknolojileri ve uygulamaları devreye soktu. Daha önce başvurular klasik raporlamalar alınıp manuel olarak değerlendiriliyordu ve bu yöntem, toplam başvuruların çok az bir kısmının kontrol edilebilmesine imkan veriyordu.

Dışbank'ta Eylül 2003'te kredi kartı işlemleri gerçek zamanlı bir sistem ile takip edilmeye başlandı. Belli kuralları olan bu sistem, şüpheli bir işlem talebinden sadece 1 saniye sonra uyarısını yaratıyor ve Dışbank güvenlik elemanlarının müşteriye veya işlem yapılan kuruma ulaşmalarına ve işlemi kontrol etmelerine olanak veriyordu. Ancak sistem çok fazla olası sahtekarlık işlemi uyarısı yaptığı için güvenlik elemanlarımızın tüm işlemleri kontrol etmesi mümkün olmuyordu. Bu nedenle yapılan sahtekarlıkları tespit edebilmek için analitik ve uyarıları öncelik sırasına yerleştirme becerisine sahip bir sisteme geçilmesine karar verdik.

Kratis ile yapılan çalışmalar sonucunda; tüm başvuruların tek tek notlandığı bir model kurduk. Model, başvuruları değerlendirerek müşterinin özlük bilgileri ve bankada bulunan geçmiş sahtekarlık verisinin kontrol edilmesini sağlıyor. Modelin sonucunda ortaya çıkan rapor, tüm başvurular için bir sahtekarlık skoru içeriyor. Bu raporu kullanan güvenlik birimi, enerjisini ve zamanını sahte olması en muhtemel başvuruları incelemeye harcıyor. Kratis, Dışbank'ın çok fazla alarm veren gerçek zamanlı izleme sistemini de KXEN modelleri kullanarak geliştirdi. Sistem, her kredi kartı işlemini sahte olma olasılığına göre skorluyor. Kullanılan modeller müşterinin geçmiş harcama eğilimleri ile özlük bilgilerini birleştirerek çalışıyor. Bu sayede kredi kartı başvurusu sırasında yapılan sahtekarlıkları çok yüksek güvenilirlik ile tespit edebiliyoruz. Böylece sahte başvuru tespit adetlerinde yüzde 200'lük bir artış elde ettik. Sistemin 2004 yılının Nisan ayında kullanılmaya başlanmasından bu yana sahte kart başvurusunda bulunan dolandırıcı kişilerin yakalatılmasında çok büyük başarı kazandık.

Kunter Kutluay - Projenin bizim açımızdan önemi çok büyük. Öncelikle finansal kuruluşlarda KXEN'in sahtecilik tespitinde kullanılmasının ilk örneği. Dolayısıyla proje Türkiye'de olduğu kadar dünyada da büyük ilgi görüyor. Amerika ve İngiltere'de sektör dergileri projeye büyük yer ayırdı.

Her şeyden önemlisi, projenin sağladığı başarının finansal olarak ölçülebilmesi. Kendini günler bazında geri ödeyen çalışmamız finansal kuruluşların yatırım geri dönüşü kavramına yeni bir açılım getirdi.

Projenin banka ve tüketiciler açısından önemi hakkında ne düşünüyorsunuz ?

Taner Ayhan - Şüpheli bir işlem sonrasında birkaç saniye içerisinde müşteriye ulaşan güvenlik elemanları, işlemin sahte olup olmadığını kontrol ediyor. Yaşanan bir çok vaka var ki, müşterinin cüzdanının çalındığından haberi yok. Müşterinin kartı ile yapılan harcamayı tespit ederek, hem sahtekarın tutuklanması, hem de cüzdanın herhangi bir kayıp yaşanmadan müşteriye iade edilmesini sağladık. Müşterilerimizden çok sayıda teşekkür ve takdir yazıları almaktayız. Yeni sistemle hem müşterilerimizle daha yakın ilişkiye geçip onları koruyoruz, hem de kredi kartı piyasasının sağlıklı gelişimine ciddi katkılarda bulunuyoruz. Rekabetin yoğun olduğu bankacılık sektöründe, sunduğumuz hizmetlerle fark yaratıyoruz.

Projenin kredi kartı sahtekarlıklarını tespit etmek ve önlemek için çaba gösteren Güvenlik Birimi çalışanları üzerindeki etkisi hakkında ne düşünüyorsunuz ?

Taner Ayhan - Sistemin Kredi Kartı Güvenlik biriminde kullanılmaya başlanmasıyla birim elemanlarının moralleri yükseldi ve çalışmalar daha fazla verimlilik kazandı. Güvenlik bölümü çalışanları kayıtları elle kontrol ederek sahtekarlıkları tespit etmek için gereksiz yere zaman harcamak yerine, zamanlarını gerçek sahtekarlıklara müdahale etmek için daha verimli kullanmaya başladılar.

Son olarak da sizin eklemek istediklerinizi alabilir miyiz ?

Kunter Kutluay - Modellemenin iş kullanıcılarının yönetiminde ne tür faydalar sağladığını gösterebilmek mutluluk verici. Yöneticiler, bir kez bu tür araçların faydalarını gördüklerinde karar süreçlerine madencilik sonuçlarını dahil ediyorlar. Büyük maliyetlerle kurulan operasyonel sistemlerin ve veri ambarlarının yatırım geri dönüşlerini hızlandırıyor.

Sorularımızı yanıtladığınız için teşekkür ederiz.