MasterCard Türkiye'nin 6 ayda bir gerçekleştirdiği ve Türkiye nüfusunu temsil eden 1200 kişilik örneklem grubu ile hazırlanan MasterIndex Araştırması, kart sahiplerinin tercihleri hakkında bilgiler sunuyor.
MasterCard Türkiye'nin 6 ayda bir Türk halkının ödeme alışkanlıklarına ilişkin gerçekleştirdiği MasterIndex araştırmasının Mayıs sonuçları açıklandı. Buna göre görüşülen kişilere en sık kullandıkları kredi kartlarını tercih etme nedenleri sorulduğunda, en çok belirtilen nedenin "alışverişleri taksitle ödeme imkanı" olduğu sonucu yüzde 58 oranla yinelendi. Alışverişlerde taksitli ödeme imkanı cevabında bir önceki MasterIndex Kasım 2002 bulgularına göre yüzde 19'luk bir artış var. Taksit imkanı oranı özellikle genç yaş grupları için çok daha önemli. 20-24 yaş grubunda bu oran yüzde 66'ya ulaşıyor.
Sıklıkla belirtilen diğer nedenlerin ise "Hediye puanı biriktirip bankadan hediye alıyorum" yüzde 20, "Kullanılabilir limiti en yüksek olan kart" yüzde 13, "Çipli kart " yüzde 12 oldu. Çipli kart olmasını sık kullanım nedeni olarak belirtenlerin oranında Kasım 2002 araştırma bulgularına göre Mayıs 2003'de yüzde 2'lik bir artış gözlendi.
Nakit ödeme alışkanlığı azalıyor
Kredi kartı sahiplerine hangi tutardaki alışverişlerini kredi kartı ile yaptıkları sorulduğunda çıkan sonuçlara göre ağırlıklı ortalama alındığında yaklaşık 39 milyon TL üzerindeki alışverişlerde kredi kartı kullanılıyor. Diğer MasterIndex sonuçları ile kıyaslandığında nakit kullanma tercihinin her geçen gün azaldığı görülüyor. Her zaman nakit öderim tercihi Kasım 2002'de yüzde 33 iken Mayıs 2003'te bu rakam yüzde 17'ye geriledi.
Gelirimiz %10 artsa piyasa hemen canlanır
MasterIndex'te kişilere önümüzdeki 3 ay gelirinizin yüzde 10'u kadar elinize ek bir para geçse nasıl değerlendirirsiniz, hangi ertelediğiniz ya da çok arzu ettiğiniz halde yapamadığınız aktiviteyi gerçekleştirirsiniz sorusuna alınan yanıtlara göre ilk iş yüzde 26 ile borç ödemek. Bunu yüzde 21 ile "Gezi/tatile giderim" ve yüzde 20 ile "Giyim alışverişi yaparım" izliyor. Giyim alışverişi yapacaklarını belirtenlerin oranı erkeklerde yüzde 17 iken bu oran kadınlarda yüzde 23'e çıkıyor. Elde edilecek bu ek gelir ile tatile çıkacaklarını belirtenlerin oranı genelde %21 iken bu oran A sosyo-ekonomik grupta %35'e çıkıyor. Bu para ile borçlarını ödeyeceklerini ifade edenlerin oranı C2 sosyo-ekonomik grupta genele göre daha yüksek. Sonuç olarak araştırma verileri gelirimiz %10 arttığında piyasanın hemen canlanacağını gösteriyor.
TL'ye güven her geçen gün artıyor
En çok tercih edilen yatırım/tasarruf araçlarına ilişkin Kasım 2002 bulguları ile Mayıs 2003 bulguları karşılaştırıldığında Türk Lirası'na olan güven her geçen gün artıyor. Türk Lirası'na endeksli banka faizini tercih edenlerin oranı Kasım 2002'ye göre yüzde 12 oranında arttı. Mayıs 2003 sonuçlarına göre TL'ye endeksli banka faizi yüzde 57 ile ilk sırada yer alırken döviz alıp elde tutmak yüzde 28 oranla ikinci sırayı aldı. Kasım 2002 sonuçlarına göre yüzde 35 olan "taşınmaz mülk alıyorum yanıtı oranı %11 düşerek yüzde 24 seviyesine geriledi. Dövize endeksli Banka faizi ve Döviz alıp elde tutmak Kasım 2002'de düşüş gösteren diğer tercihler.
Kullanılan tasarruf araçları kadın&erkek ayrımına göre irdelendiğinde ise yine farklı sonuçlar dikkat çekiyor. Kadınlar yatırımda erkeklere göre daha tutucu tavırlar gösterirken getirisi önceden belli alanlara yatırım yapmayı tercih ediyorlar. Kadınlar yatırım fonu ve hisse senedi gibi tasarruf araçlarına erkekler kadar önem vermiyor, dağılımda repo kadınlar için bu iki seçeneğe göre daha çok tercih edilen tasarruf aracı. Kadınlar yine erkeklerden daha fazla oranda döviz alıp elde tutmayı tercih ederken, erkekler kadınlara göre Türk lirasını elde tutmayı tercih ediyor.
Internet'te alışverişte kredi kartı ilk tercih
Görüşülen kişilere farklı işyerlerinde tercih ettikleri ödeme şekilleri sorulduğunda internet üzerinden yapılan alışverişlerde, giyim mağazaları, akaryakıt istasyonları ve süpermarketler gibi işyerlerinde kredi kartı ile ödeme daha çok tercih ediliyor.
Özellikle bakkal ve marketlerde, fatura ödemelerinde, telefon ile sipariş verilmesi durumunda, otomobil kiralama kuruluşlarında ve sağlık kuruluşlarında ağırlıklı olarak nakit ödemenin tercih edildiği görülüyor.
Kredi kartlarından çok şey istiyoruz
MasterIndex'te görüşülen kişilere kredi kartının sunduğu hizmetlerin kendileri için ne derece önemli olduğu; 1, "Hiç önemli değil", 5 ise, "Çok önemli" olmak üzere beşli ölçekten yararlanılarak sorulduğunda mevcut tüm hizmetlerin kart sahipleri için öncelikli olduğu ortaya çıktı.
Düşük faiz, taksitlendirme, harcamaların sonradan ödenebilmesi ve anlaşmalı mağazalarda indirimli alışveriş hizmetleri kart sahipleri için çok çok önemli.
Kredi kartlarında kredilendirmeyi sevmiyoruz
Görüşülen kişilerin yüzde 60'ı kredi kartı kullanımında kredilendirme yapmadığını belirtirken, yüzde 25'i de ara sıra kredilendirdiğini söyledi. Genellikle kredilendirenlerin oranı yüzde 8.
Görüşülen kişilerin yüzde 5'i kredilendirme olanağı konusunda bilgi sahibi olmadığını, yüzde 2'si ise eskiden kredilendirdiğini ama artık kredilendirmediklerini belirtti. Kredi kartı sahibi kişilere son 3 ay içerisinde kredi kartı kullanımlarında herhangi bir değişiklik olup olmadığı sorulduğunda ise, yüzde 56'sı kredi kartı kullanımının değişmediğini belirtti. Başka kredi kartlarına başvurduklarını belirtenlerin oranı yüzde 29 iken, kredi kartı kullanımının arttığını belirtenlerin oranı ise yüzde 12.
Ekonomiden kadınlar umutsuz, erkekler umutlu
Görüşülen kişilere Türkiye'nin şu andaki ekonomik durumunu nasıl değerlendirdikleri sorulduğunda yüzde 35'i daha iyiye gideceğini düşündüğünü belirtirken yüzde 38'i daha kötüye gideceğini düşündüğünü söyledi. Değişmeyeceğini düşünenlerin oranı ise yüzde 27. Kadın & erkek ayrımında ise sonuçlar daha da ilginç. Kadınların yüzde 32'si daha iyiye gideceğini düşünürken erkeklerde bu oran yüzde 38. Daha kötüye gidecek diyen kadınların oranı yüzde 39 iken erkeklerde bu oran yüzde 36. Ekonominin gidişatından kadınlar erkekler gibi umutlu görünmüyor.
Bir önceki araştırmaya göre değişim
Bir önceki araştırmaya göre Türkiye'nin ekonomik durumuna ilişkin düşüncelerde önemli değişiklikler olduğu dikkat çekiyor. Kasım 2002 döneminde Türkiye'nin ekonomik durumunun daha kötüye gideceğini düşünenlerin oranının yüzde 13'den yüzde 38'e çıktığı, buna karşılık daha iyiye gideceğini düşünenlerin oranının ise yüzde 58'den yüzde 35'e düştüğü görüldü. Ekonominin gidişatı ile ilgili Kasım 2002 bulgularında hakim olan pozitif hava Mayıs ayında tersine döndü.
Ah bir 20 bin dolarım olsa
MasterIndex'in geleneksel sorusu fazladan 20 bin dolarınız olsa nasıl değerlendirirsiniz sorusunda 6 aylık dönemdeki değişimler ise şöyle: Söz konusu tutarı değerlendirmek için en çok tercih edilen yöntem yüzde 47 oranla yeni bir ev/daire almak. Bunu yüzde 32 ile tasarruf, yüzde 23 ile de otomobil izliyor. Otomobil satın alacağını belirtenlerin oranı Kasım 2002 dönemine göre % 5 dolayında artış gösteriyor.
Kadınlar gayrimenkule erkeklerden daha sıcak
Kadın - erkek kırılımda ise kadınların erkeklerden daha çok sağlığa önem verdiği görülüyor. Eğitim konusunda da kadınlarımız daha duyarlı. Hisse senedi ve tahvil alırım yanıtında erkekler kadınların iki katı. Ev daire tercihinde kadınların erkeklere göre daha istekli olduğu görülüyor. Gezi eğlence tatil seçeneği yine kadınlar tarafından erkeklerden daha çok tercih edildi. Alışveriş tercihinde ise kadınların yine tercihte üstünlüğü açık farkla görülüyor.
Kart alma kararını etkileyen faktörler
Kart alma kararını etkileyen faktörlerin başında yüzde 41 oranla taksit avantajı geliyor. Taksit yapan mağaza sayısının fazla olması yüzde 37 ile ikinci en etkili faktör olarak dikkat çekiyor. Taksit avantajı kadın erkek ayrımında bir farklılık göstermezken mağaza sayısının fazlalığı erkeklere oranla kadınlar için çok daha önemli. Yıllık ücret ve faizlerinin uygun olması yüzde 24 oranla kart alma kararını etkileyen üçüncü en önemli kriter. Yüzde 22 oranla dördüncü sırada yer alan yüksek limit imkanı erkekler için kadınlara oranla daha önemli bir kriter olarak dikkat çekiyor.
Reklamların etkinliği yüzde 16 oranla beşinci önemli faktör olarak göze çarparken promosyon imkanları yüzde 11 ile bu tercihi takip ediyor. Tavsiye üzerine kart sahibi olma seçeneği ise toplamda yüzde 19'luk bir paya sahip. Yakın akraba tavsiyesi bu oranda en fazla yere sahip faktör olarak görülüyor.
Bölgeler bazında tercihlerdeki farklılıklar
Bölgeler düzeyinde yapılan değerlendirme de ise, Ev/Daire alırım yanıtında Doğu ve Güneydoğu Anadolu başı çekiyor. Bölgeler arasında bu tercihin en düşük olduğu bölgemiz ise Karadeniz Bölgesi. Otomobil tercihinde İç Anadolu ve Akdeniz Bölgesi'nin tercihleri diğer bölgelere göre dikkat çekici oranda yüksek. Fazladan 20 bin doları en çok alışverişte kullanmayı tercih eden bölgemiz ise Akdeniz bölgesi, aklına bile getirmeyen bölgemiz ise Karadeniz. Araştırma sonuçları Akdeniz Bölgesi insanlarının yüzde 22'sinin sağlığa harcama yapacağını gösteriyor. Beyaz eşya tercihinde dikkat çekici oranda öne çıkan bölgemiz Doğu ve Güneydoğu Anadolu. Altına yatırırım yanıtında İç Anadolu bölgesi ilk sırada.
