Gürşan Gürel
Management Centre Türkiye
Eğitim ve Yönetim Danışmanı

''1 Eylül 1976'ya rastlayan Çarşamba günü, Johns-Manville Corporation'ın başkanı ve genel müdürü Richard Goodwin istifa etmek zorunda bırakıldı.

New York'ta bir yönetim kurulu toplantısına katılmaya hazırlanırken, şirketin yönetim kurulunda yer alan dokuz harici üyeden üçü, Goodwin'i istemediklerini bildirerek onu şaşkınlığa uğrattılar.

Manville'in asbest davaları yüzünden yaşadığı güçlüklerin ve bunu izleyen iflasının öncesinde yaşanan bu olay, Goodwin de dahil herkes için bir şok olmuştu. Goodwin'in yönetimde olduğu 1970-1975 yılları arasında şirketin gelirlerinde % 91 lik bir artış olmuş ve 1970-1974 arasında net kar % 115 artmıştı.(*1) Söz konusu girişim yönetimi kurulundaki iki dahili üyeyi de şaşırttı. Göründüğü kadarıyla Goodwin, şirketin kıdemli yöneticileri tarafında seviliyordu ve şirkete yeni bir canlılık kazandırmak amacıyla genel müdürlüğü Denver'a taşımak gibi bazı adımlar atmıştı.

Goodwin'in bu pozisyona yükselişine baktığımızda, işini neden uzun süre elinde tutamadığına dair bazı ip uçları buluruz. Stanford Üniversitesi'inde deneysel psikoloji(*2) dalında doktora derecesi olan Goodwin, Rand Corporation ve aynı şirketin yan kuruluşu olan System Development Corporation'da on sene çalışmıştı. Bir stratejik planlama işi için Manville tarafında istihdam edildiğinde, kendi danışmanlık şirketini yürütmekte ve New York Üniversitesi işletmecilik okulunda akşam dersleri vermekteydi. Yapılan iş o kadar başarılı oldu ki şirket planlamasında sorumlu genel müdür yardımcısı olarak Manville' de çalışması önerildi. Yirmi ay kadar sonra şirketin başına getirildi.

Goodwin'in kariyerine baktığımızda, son derece zeki olduğu ve çok iyi eğitim aldığı açıkça anlaşılan, ama iş hayatının neredeyse tamamını tek başına yada serbest çalışarak, Hava Kuvvetleri Özel Birliği'nin yönetim ve kontrol sistemini tasarlama, yazılım geliştirme gibi yüksek zeka gerektiren uğraşarak geçirmiş birini görürüz. Ne geçmişinde ne deneyimlerinde nede öğreniminde onu bir yönetim kurulu ile ilişkileri yürütmeye yada büyük şirketlerin hırlı gürlü dünyasına hazırlayacak bir şey olmuştu!''

Yukarıdaki örnek ile aktarmaya çalıştığım genel bir saptamaya ışık tutuyor:

Bir örgütteki başarınız sadece zekanıza, gayretinize ve şansınıza değil, sahip olduğunuz politik becerilerin işgal ettiğiniz konumun gerektirdikleriyle uyuşup uyuşmadığına da bağlıdır. Kişilerarası ilişkilerin yönetimi, iktidar ve nüfuz kullanma, iktidar kazanma bu becerilerden bazılarıdır. Kimileri bunu doğal olarak ve zevk alarak yaparlar ve farklı başarı öykülerinin sahipleri olurlar, bazıları için ise bu yollara kafa patlatmak lanetli bir şeydir.

Kendi deneyimlerim bana, insanların büyük bir kısmının bu uygunluk boyutunu pek düşünmediğini ve davranışlarını bu temele dayanarak pek gerçekçi biçimde yönlendirmediğini gösteriyor. Çoğu insan sahip olduğu zihinsel becerilerden ve ilgi alanlarından yararlanabileceği, bunların önem taşıyacağı mevkiler arar. Ama pek az kişi iş olanaklarını değerlendirirken, konuya iktidar ve nüfuz perspektifinden bakar.

Üstelik politika konusunda büyük yetenek gerektiren işler ille de daha çok para kazandıran işler olmak zorunda değildir. Ağırlıklı olarak bireysel, analitik çaba gerektiren pek çok iş, danışmanlık, vergi hukuku ve yatırım bankacılığı vb gibi son derece iyi para kazandırır. Dolayısıyla burada söz konusu olan, yüksek bir ücret karşılığında tatsız bir duruma katlanmayı göze almak değil, yeteneklerimizi en iyi şekilde kullanabileceğimiz yeri bulmaya çalışmaktır.