52 yıldır Türkiye'de faaliyet gösteren ve geçtiğimiz yılın son döneminde Türkiye faaliyetlerini Unilever Sanayi ve Ticaret Türk A.Ş. altında toplayan Unilever'ın Türkiye ve dünya insan kaynakları uygulamaları hakkında İnsan Kaynakları Müdürü Cezmi Özkunt ile konuştuk.

Unilever hakkında bilgi verir misiniz ?

1930 yılında Hollandalı margarin üreticisi Margarine Unie ile İngiliz sabun üreticisi Lever Brothers'ın birleşmesiyle oluşan Unilever, bugün dünyanın en büyük tüketici ürünleri şirketlerinden biridir. 100'den fazla ülkede faaliyet gösteren, ürünleri 150'nin üzerinde ülkede satılan, 217.000 kişiye doğrudan iş olanağı sağlayan Unilever'in ürünlerini hergün dünyada 150 milyon kişi satın almaktadır. Unilever, 2004 yılındaki 42 milyar Euro cirosu ile dev dünya şirketleri arasındaki yerini korumaktadır.

Kendini dünyanın dört bir yanındaki insanların beslenme, hijyen ve kişisel bakım alanlarında günlük ihtiyaçlarını karşılayarak hayatlarına canlılık katmaya adamış olan Unilever'in değerlerinin temelinde "çokuluslu yerel şirket" olması yatmaktadır. Unilever, farklı coğrafyalarda farklı kültürlere, ekonomik, siyasi ve sosyal yapılara kolaylıkla uyum göstermektedir. Bilgi zenginliğini, uluslararası uzmanlığı ve deneyimini yerel tüketicilerinin hizmetine sunarken, faaliyet gösterdiği ülkelerde köklü ilişkiler kurmakta, çeşitliliğe saygı göstermekte, çeşitlilikten ve çevresindeki tüketicilerden ve topluluklardan güç almaktadır. Unilever'in dünya çapında yerel kültürlere ve piyasalara uzanan derin kökleri gelecekteki büyümesinin temelini oluşturmaktadır.

Unilever ayrıca Araştırma Geliştirme faaliyetlerine her yıl ayırdığı ortalama 2 milyar Euro ile tüketicilerine en iyi ve en kaliteli ürünleri sunmakta, bilimsel çalışmalara öncülük ederek, piyasadaki rekabet ortamını da hareketlendirmektedir. Sosyal sorumluluk çalışmalarına her yıl ayırdığı ortalama 60 milyon Euro ile yarına yatırım yapmakta ve var olduğu toplumların sosyal gelişimlerine katkıda bulunmaktadır.

Türkiye'deki faaliyetlerine 1953 yılında başlayan Unilever, ilk yatırımını Bakırköy yağ fabrikasını açarak yapmıştır. Türk tüketicisini margarinle tanıştıran Unilever, Türkiye'de deterjandan şampuana kadar birçok ilke imza atmaya devam etmiştir. Bugün gıda, dondurma, ev temizlik, kişisel bakım ve profesyonel gıda sektörlerinde lider markalarla hizmet vermektedir. Türkiye'de Omo, Rinso, Domestos, Yumoş, Cif, Elidor, Dove, Clear, Rexona, Lux, Axe, Suave ve Signal markaları altında ev temizlik ve kişisel bakım ürünleri üretim ve pazarlamasını sürdüren Unilever, Türk gıda ve dondurma sektörlerinde Sana, Rama, Becel, Knorr, Komili, Lipton ve Algida markaları altında margarinden hazır çorbaya, zeytinyağından çaya ve dondurmaya kadar çok geniş bir ürün portföyü ile hızlı tüketim ürünleri pazarında Türk tüketicilerine en iyi hizmeti sunmaya devam etmektedir.

Unilever Türkiye insan kaynakları ekibini tanıyabilir miyiz ?

Unilever'de insan kaynakları fonksiyonu merkezi bir şekilde yönetilmektedir. Şirket Yönetim Kurulu üyesi İnsan Kaynakları Direktörümüze bağlı olan grup işe alımlardan başlayarak talent management'dan ücretlendirmeye, endüstriyel ilişikilerden idari işlere kadar tüm insan kaynakları süreçlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesinden sorumludur. Yönetim kademesinde 4 kadın ve 3 erkekten oluşan bu takım ile birlikte 7 fabrikamızda insan kaynakları fonksiyonunu yerine getiren arkadaşlarımız da olmak üzere toplam 16 kişilik bir ekibiz. İnsan kaynakları açısından sorumluluğumuz altında toplam 1500'den fazla Unilever çalışanı bulunmakta.

İnsan kaynakları uygulamalarınız hakkında bilgi verir misiniz ?

Unilever, hem gıda hem de ev ve kişisel bakım kategorilerindeki ürün portföyünün zenginliği yanında ürün geliştirmeden lojistiğe, üretimden satışa bir çok değişik fonksiyonu bünyesinde barındırmaktadır. Bu da çalışanlarımızın kariyer seçeneklerine yansımaktadır. Çalışanlarımız için mesleki gelişimin yanında kişisel gelişim açısından da değişik kategoriler ve ürünler arasında, farklı fonksiyonlar içinde ve değişik ülkelerde çalışma fırsatları sunarak kariyer geçişleri planlıyor ve uyguluyoruz. Unilever İşe Alım Prensipleri doğrultusunda tüm işe alımlarda kişilerin sahip oldukları yetkinlikler temel kriteri oluşturuyor. Herhangi bir üniversitemizin herhangi bir bölümünden en az lisans derecesi ile mezun olmak, İngilizceye yazılı ve sözlü çok iyi hakim olmak ve Unilever tarafından tanımlanmış yetkinliklere sahip olmak aranan temel özellikler. Üniversite veya bölüm tercihimiz, master veya benzeri yüksek lisans dereceleri, akademik başarı gibi faktörler Unilever'de işe alımlarda temel kriterlerden değil. Çok özel işler dışında herkesin isteği ve yetkinlikleri doğrultusunda bünyemizde her görevi başarıyla yapabileceğine inanıyoruz. Dolayısıyla organizasyonda teknik veya idari açıdan öne çıkan şeklinde tanımlayabileceğimiz bir meslek bulunmamaktadır. Genelde yeni mezunları veya en fazla 3 senelik iş tecrübesi olanları tercih ediyor ve askerlik ile ilgili kısıtlama yapmıyoruz. Bu konuda 2 yıllık bir tecil bizim için yeterli oluyor.

Gerek ilk işe yerleştirme aşamasında, gerekse şirket içindeki gelişim sürecimizde en çok önem verilen kriter, kişilerin davranış şeklini belirleyen "yetkinlikler". Unilever bünyesinde, temel düzeyden dünya standartlarına kadar değişen seviyelerde tanımlanmış 11 adet yetkinlik bulunmakta. Performans, sonuçların başarısı, kazanılan deneyimler ile birlikte bu yetkinliklerin seviyesi de üst düzeylerde görev alabilmek açısından rol oynuyor.

Üst düzeylerde görev alabilmek için ayrıca Unilever'in global yapısında da deneyim kazanmak, daha geniş bir perspektiften bakabilmek ve bu amaçla yurt dışı tecrübeler edinmek de önemli.

Unilever'ın kendi çalışanlarına ve satış teşkilatı içindeki dağıtımcı şirketlerin çalışanlarına yönelik eğitim ve performans değerlendirme faaliyetleri hakkında bilgi verir misiniz ?

Eğitim programlarımız; temelde kişisel gelişime yönelik yetkinlik eğitimleri ve mesleki eğitimler olarak ayrılmakta. Oryantasyon sürecini takiben planlanmış yurtiçi ve yurtdışı eğitimler, sanal ortamdaki eğitimler, alternatif gelişim programları çalışanların gelişim planlarından yola çıkılarak hazırlanmaktadır. Tüm insan kaynakları sistemleri kişilerin yetkinlik seviyeleri, performansları ve elde ettiği sonuçlarla paralel olarak yükselebilmeleri amacıyla çalışmaktadır. Bu şekilde düzenli olarak yapılan "performans geliştirme planlaması" çerçevesinde kişilerin gelişim ihtiyaçları belirlenmekte ve kendi talepleri de göz önünde bulundurularak planlar yapılmaktadır. Bunun yanısıra şirket içindeki boş pozisyonlar (yurtdışındaki Unilever şirketlerindekiler de dahil) tüm çalışanlara ilan edilmekte ve aranan kriterlere uygun tüm çalışanlar ilan edilen işe başvuru yapabilmektedir. Boş pozisyona yapılacak olan atama, insan kaynakları ve boş pozisyonun bulunduğu departmanın yöneticilerinin katılımıyla, başvuru yapan çalışanlarla gerçekleştirilen mülakatlar sonucunda belirlenmektedir.

Satış teşkilatı içindeki dağıtımcı şirketlerin çalışanları ile de düzenli olarak performans değerlendirmeleri yapılmakta ve kendilerine genelde mesleki eğitim verilmektedir.

Unilever'de kariyer yapmak isteyen adaylar size hangi yollardan ulaşabilir ?

İşe alım sürecindeki ilk adım ve sonrasını, Internet sitemizdeki yetkinlik bazlı başvuru formunun değerlendirilmesi, sonrasında yetkinlik bazlı bir mülakat ve pozisyona göre gerekiyorsa bir panel şeklinde sıralayabiliriz. Unilever Türkiye'ye www.unilever.com.tr web sitemiz yoluyla yılda yaklaşık 10.000 kadar başvuru gelmekte ve hepsi cevaplanmaktadır. Bunların dışında da değerlendirmeye alamadığımız ama sahiplerini internet sitemize yönlendirdiğimiz yaklaşık 2000 cv de çeşitli yollardan ilgili birimlerimize ulaşmaktadır.

Staj başvurularımız da yine aynı siteden Mart ayının ikinci haftasını tekiben kabul edilmektedir. Staj başvuruları, iş başvuru formlarından ayrı olarak değerlendirilmektedir. Staj başvuru formları Mart ortasında sitemizde yayınlanmakta ve Nisan sonuna kadar başvuruları kabul etmekteyiz. Staja, lisans eğitiminin 3. sınıfını tamamlamış ve 4. sınıfa geçmiş arkadaşlarımızı, 2 senelik lisans-üstü eğitimin de ilk yılını tamamlamış arkadaşlarımızı kabul ediyoruz. En az 2 ay süren bir proje kapsamında staj yapılıyor.

Unilever ülkemizde ve dünyada gerek kurumsal gerekse çalışanların kendi çabaları ile çeşitli sosyal sorumluluk projelerine destek oluyor. İnsan Kaynakları ekibi olarak bu çalışmalar ve desteğiniz konusunda bilgi verir misiniz ?

Unilever her yıl yaklaşık 60 milyon Euro'luk bir maddi kaynağı sosyal sorumluluk projelerine ayırmaktadır. Ülkemizde de bu rakam ortalama yılda 1 milyon Euro'nun üzerinde seyretmekte. Bunlar doğal felaketler sonrası hayatı kolaylaştırma, idame anlamındaki yardımlardan, çevre ve sulak alanların korunması, tarihi ve kültürel değerlerin korunması, ülkemizin yurt dışı tanıtımları, kişisel gelişime yönelik üniversite aktiviteleri, ürün ve malzeme bağışları gibi son derece geniş bir yelpazede bulunmaktadır. Bu faaliyetlerin içinde Uluabat Yaşayan Göl Uluabat'I, Klazomenai Zeytinyağı İşliği'ni, Cif Topkapı Projesi gibi projeleri sayabiliriz. Ayrıca çalışanlarımızın kendi inisiyatifleriyle kurulmuş olan "Turuncu Şapka Gelişim Gönüllüleri Derneği"de oldukça aktif bir şekilde ihtiyacı olan ve önceden belirlediğimiz 3 ilköğretim okulunda maddi manevi oldukça büyük bir destek vermekte. Insan Kaynakları olarak bütün bu projelerin bazılarını başlatıyor, bazılarında da üzerimize düşen her türlü sorumluluğu en iyi şekilde yerine getiriyoruz. Tüm insan kaynakları ekibi aynı zamanda Turuncu Şapka üyesi. Son olarak Global Unilever tarafından açılmış resim yarışmasının Türkiye ayağı insan kaynakları tarafından Turuncu Şapka ile organize edildi ve dünya finaline kalarak resmi İngiltere'deki Tate Modern'da sergilenen ilköğretim 4. Sınıf öğrencimiz Sleahattin Gül ülkemizi temsil etti.

Universitelerde ise mümkün olduğunca kariyer günleri, sunumlar gibi etkinliklere katılıyor ve gençlerimizin kariyer seçimlerinde yardımcı olmaya çalışıyoruz. Bazı yöneticilerimiz ise üniversitelerde birer dönemlik dersler veriyorlar veya vaka çalışmalarına katılıyorlar. Bunun dışında bu yıl dördüncüsü yapılan ve her yıl Unilever bünyesindeki bir markanın ev sahipliğinde gerçekleşen Unilever Ideatrohpy ile genç üniversitelilerin akademik kariyerlerine ve iş hayatındaki gelişimlerine yardımcı olmaya çalışıyoruz. Unilever olarak gençlerin profesyonel hayatlarına hazırlanması esnasında ufak çapta da olsa onları teşvik etmenin gururunu taşıyoruz. Genel anlamda Ideatrophy bir fikir yarışması; bir tema belirliyor ve yarışmacılarımızın bu tema çerçevesinde projeler yaratmalarını istiyoruz.

Unilever insan kaynakları ekibi olarak iş hayatına yeni başlayacak kişilere başarılı bir kariyer için önerileriniz nelerdir ?

Sene içinde de birçok fırsatta beraber olduğum üniversiteli genç arkadaşlarıma kişisel gelişimlerine verdikleri önemin devamı için her fırsatı değerlendirmelerini öneririm. Öğrenmenin yaşı olmadığı için ve artık akademik ortamın çarkları bir kısım arkadaşım için dönmeyeceğinden, kendilerini geliştirme inisiyatifi kendi ellerinde. Başkalarına göre farklılık yaratabilecek şekilde gelişimlerini planlamaları ve herşeye, bazen zor da olsa, olumlu bakmalarını öneririm. Unutmasınlar, en az 30 yıl sürecek bir iş hayatının ilk ayları, belki de ilk yılları istedikleri gibi olmayabilir. Ama bilmeleri gereken tek bir şey var, ne yaparlarsa kendileri yapacaklar. Zor bir işin olmaması veya yapılmaması için bin tane mazeret üretebiliriz. Ama o zor işin yapılabilmesi için çözüm üretenler iş hayatında başarılı olabiliyorlar.

Sorularımızı yanıtladığınız için teşekkür ederiz.