Türkiye’de şirket birleşme ve satın almaları ile ilgili tek çalışma olan “Birleşme ve Satın Alma İşlemleri 2004 Raporu” Ernst & Young Kurumsal Finansman tarafından açıklandı.

Haber Merkezi

4 Şubat 2005 - Ernst & Young Kurumsal Finansman’ın Türkiye’deki şirket birleşmeleri ve satın almalarıyla ilgili olarak hazırladığı “Birleşme ve Satın Alma İşlemleri Raporu”nun üçüncüsü yayımlandı.

İlki 2002 yılında hazırlanan ve kendi alanında Türkiye’deki tek olan çalışma olan Rapor, 2004 yılında Türkiye’de gerçekleşen şirket birleşme ve satın alma işlemleriyle ilgili her türlü bilgiyi bir arada sunuyor ve geçmiş iki yıl ile karşılaştırma yapma imkanı sağlıyor.

Geçen yılın birleşme ve satın alma işlemleri açısından bir değerlendirmesini ve 2005 yılına ilişkin beklentileri de ortaya koyan Rapor’da Türkiye’nin önde gelen şirketlerinin hissedarları ve üst düzey yöneticileri arasında yapılan “Türkiye’de Şirket Birleşme ve Satın Almaları” konulu anketin sonuçları da yer alıyor.

Bu yıl üçüncüsünü hazırladıkları raporla ilgili olarak Ernst & Young Türkiye Kurumsal Finansman Bölüm Başkanı Can Deldağ, “Birleşme ve Satın Alma İşlemleri Raporu”nun tüm piyasa oyuncuları tarafından kabul gören ve yaygın olarak kullanılan bir başvuru kaynağı haline geldiğini belirten Deldağ, raporun aynı zamanda iş dünyasının nabzını ölçen bir araç da olduğuna dikkat çekti.

Son yılların en büyük işlem hacmi

“Birleşme ve Satın Alma İşlemleri 2004 Raporu”na göre, geçtiğimiz yıl Türkiye’de birleşme ve satın alma faaliyetleri açısından, dünya piyasalarına paralel olarak özellikle yılın ikinci yarısında hareketli bir dönem yaşandı ve son yıllardaki en yüksek işlem hacmi gerçekleşti.

Türkiye’de 2004 yılında toplam 91 adet birleşme ve satın alma işlemi açıklandı, bunlardan 67’sinin işlem değeri kamuoyuna duyuruldu. 2004’te tamamlanmış ve işlem değeri açıklanmış olan birleşme ve satın alma işlemlerinin toplam değeri 2 milyar 536 milyon dolara ulaştı. Bu rakam 2003 yılında 1 milyar 394 milyon dolar, 2002 yılında ise 614 milyon dolardı.

En büyük işlem “araç muayene istasyonları özelleştirmesi”

2004 yılında gerçekleşen toplam işlem hacminin yüzde 24’ü tek bir işlemden geldi. Gerçekleşen 91 işlemin ilk 10’u ise toplam işlem hacminin yüzde 75’ini oluşturdu.

Özelleştirme işlemleri, 2003 yılında toplam işlem hacminin yüzde 60’ını oluştururken, bu oran 2004 yılında yüzde 46 seviyesinde kaldı. 2003’te gerçekleşen 29 özelleştirme işleminin toplam değeri 831 milyon dolar olurken; 2004 yılında ihalesi tamamlanan toplam 25 özelleştirme işleminin toplam değeri 1.2 milyar dolara ulaştı

Bu tutarın yarısı ise yılın en büyük işlemi olan Araç Muayene İstasyonları özelleştirilmesinden geldi.

Türk şirketleri ilk 3 sırada

Türk şirketlerinin 2003’te hızlanan birleşme ve satın alma faaliyetleri 2004’te de sürdü. Geçtiğimiz yıl gerçekleşen 91 işlemin 73’ünde satın alan taraf bir Türk yatırımcısıydı. Türk şirketlerinin gerçekleştirdiği en büyük üç işlem, aynı zamanda 2004’ün de en büyük ilk üç işlemi oldu.

İlk sırada 613.5 milyon dolarlık değeriyle Akfen-Doğuş-Tüvsüd Ortak Girişim Grubu’nun araç muayene istasyonları hizmeti ihalesini kazanması yer alırken; ikinci sırada 358.6 milyon dolarlık değeriyle Enka İnşaat’ın İzmir, Adapazarı, Gebze’de kurulu üç adet doğalgaz çevrim santralini Intergen’den satın alması geldi. Yılın üçüncü büyük işlemi ise OYAK Grubu’nun İskenderun Sugözü Termik Santrali’ndeki STEAG ve RWE hisselerini satın alarak bu şirketteki hisse oranını yüzde 49’a yükseltmesi oldu. Bu işlemin değerinin 300 milyon dolar civarında olduğu tahmin ediliyor.

Yabancıların ilgisi hala düşük

Yabancı yatırımcıların Türkiye’ye ilgisini göstermesi açısından da büyük önem taşıyan “Birleşme ve Satın Alma İşlemleri Raporu”, yabancıların Türkiye’ye olan ilgisinin hala zayıf olduğunu ortaya koydu.

İstikrara kavuşan ekonomi, enflasyonun düşmesi ve AB süreciyle birlikte yabancı yatırımcılarda da artış bekleyen Türkiye, 2004 yılında umduğunu fazla bulamadı. 2004 yılında yabancı şirketlerin Türkiye’de gerçekleştirdiği işlemlerin sayısı 18 olurken, değeri açıklanan birleşme ve satın almaların değeri 356 milyon dolar oldu. 2003’te işlem sayısı 20, işlem değeri ise 506 milyon dolardı.

En büyük yabancı işlemi BNP Paribas-TEB oldu

Bir önceki yıla göre Türkiye’ye yatırım yapan yabancı şirketlerin sayısında bir azalma olurken, Avrupalı yatırımcıların ilgilerinin 2004’te de devam ettiği görüldü. 2004 yılında yabancı şirketlerin yaptığı toplam 18 satın almanın 13’ü Avrupalı şirketler tarafından gerçekleştirildi.

Yabancı şirketlerin gerçekleştirdiği en büyük satın alma işlemi olan BNP Paribas-TEB işlemi, 217 milyon dolarlık değeri ile yılın en büyük işlemlerinde dördüncü sırada yer aldı. BNP Paribas-TEB işlemi, konsolidasyonun belli ölçüde tamamlandığı ve büyüme beklentisinin yüksek olduğu bankacılık sektöründeki tek işlem oldu. Bu işlem yabancı bankaların Türk bankacılık sektörüne olan ilgilerinin de habercisi olarak yorumlandı.

Avrupalı şirketlerin gerçekleştirdiği diğer işlemlerde, North Cape Minerals-Beykrom Madencilik ve International Power-Trakya Elektrik işlemleri öne çıktı.

2004’te madencilik ve turizm öne çıktı

Enerji sektöründe beklenen hareket, 2004 yılında başlarken; 2003’te harekete geçen tekstil ve kağıt sektörleri 2004’te de benzer bir eğilim gösterdi. Önceki yıllarda çok hızlı bir konsolidasyon süreci geçiren gıda ve lojistik sektörlerinde ise 2004 yılında durgunluk gözlendi. Madencilik ve turizm sektörleri ise işlem adedi olarak 2004’te bu yıl ilk iki sırayı paylaştı. İşlem adedinde üst sıralarda yer alan finansal hizmetler sektöründe ise işlem değeri açısından önemli bir büyüklük sağlanamadı. Bu sektördeki işlemlerin daha çok aracı kurum, leasing ve faktoring şirketlerinin satın almalarından oluştuğu dikkat çekti.

Alıcıların çoğunluğu stratejik

Birleşme ve satın alma işlemlerinde, 2003 yılında olduğu gibi, alıcı şirketlerin büyük çoğunlukla stratejik alıcılar olduğu görüldü. Değeri açıklanmayan işlemlerin tahmini değerleri de göz önünde tutulduğunda, finansal yatırımcıların taraf olduğu işlemlerin 2004 yılındaki tüm işlemlerin içindeki payının yüzde 3 olduğu ortaya çıkıyor.

2005 daha hareketli geçecek

Ernst & Young Kurumsal Finansman’ın hazırladığı “Birleşme ve Satın Alma İşlemleri 2004 Raporu”na göre; hazırlıkları büyük ölçüde tamamlanmış olan Türk Telekom, Elektrik Dağıtım, Tekel Tütün, Milli Piyango, Şeker Fabrikaları özelleştirmeleri ile Uzan Grubu’nun Telsim, Çimento Fabrikaları, Star TV gibi varlıklarının satışının gerçekleştirilmesi durumunda 2005 yılı birleşme ve satın alma faaliyetleri açısından hareketli ve önemli bir yıl olacak. Çukurova Grubu’nun bankacılık ve iletişim varlıkları ile ilgili son dönemdeki gelişmeler de bu beklentiyi güçlendiriyor.

İş dünyası 2005’e olumlu bakıyor

Rapora göre, 2005 daha olumlu geçecek. Anket sonuçlarından iş dünyasının önümüzdeki dönem ile ilgili beklentilerinin olumluya döndüğü hissedilirken, katılımcıların neredeyse tamamı AB’den müzakere tarihi alınmasının, Türkiye’ye yabancı sermaye girişine ve yatırım ortamına olumlu etki yapacağına inanıyor.