İş Kültürü ve İnsan Kaynakları Haberleri
Haber
İş Dünyasından
Etkinlikler
Yarışmalar
Röportaj / Görüş
Atamalar
Danışmanlık ve Hizmet Şirketleri Rehberi
Özel Dosyalar
Sektörel Dosyalar
Araştırmalar
Kariyer Fırsatları
İş Başvuru Bilgileri
Yükseköğretim
Eğitim Takvimi
Sağlık ve Yaşam
Web Rehberi
Faydalı Bilgiler
A1Haber
Argonik.com İş ve Eleman Arayanlara
Google

Web
Site İçinde
Ayna - Ayşe Öger Kasım 2003

e-posta


Nepotizm


Abraham Maslow'un, meşhur ihtiyaçlar hiyerarşisi piramidini duymayanınız yoktur. İnsanlar yaşamak için fizyolojik ve güvenlik ihtiyaçlarının ardından bir gruba dahil olmanın ve itibar görmenin ihtiyacını duyarlar.

Meslek edinmeye yönelik yüksek öğretimin ardından, eğer sizi bekleyen bir aile işletmeniz varsa ailenizin size sunduğu sıcak bir iş ortamında ve alışageldiğiniz, bildiğiniz kişilerle çalışmak size güven verir. Öğrenmeniz gereken sadece işlerin nasıl yapıldığıdır zira çevrenizdeki patronlarınız aileden oldukları için, sizi küçüklüğünüzden beri tanımakta ve veliaht olarak görmektedirler. Aile işletmesi içinde saygı ve itibar görme konusunda da hiçbir kusurla karşılaşmadığınız gibi işleri patron olarak devraldığınızda da şirketin devamlılığı ve itibarını koruduğunuz sürece her şey mükemmel devam edecektir.

Şirketin geleceğini oluşturmak ve itibarını korumak kraliyeti devralan veliahtı bazen zor durumda da bırakabilir. Özellikle veliaht, kraliyet basamaklarını hızlı ve sindirmeden tırmandıysa bir anda işler tam tersine de dönebilir. Babalar, çocuklarının genellikle olduklarından daha üstün özelliklere sahip, daha olgun daha başarılı olarak görme eğilimindedirler; iş yerindeki yakın çevre de patronla aralarının bozulmasını istemediklerinden dolayı veliaht ile ilgili düşüncelerini kendilerine saklar veya olağan başarıları pohpohlayarak kendilerine paye edinmeye çalışabilirler. Bu durum bazen veliahtın hak etmediği halde kariyer basamakları hızla çıkmasına sebep olabilir.

Nepotizm latince "nepot" kelimesinden türemiştir. Nepot "yeğen" anlamına gelir işletme jargonundaki kullanılışı ise verasetin yakın akrabaya devri anlamındadır. Zaman zaman torpil ve adam kayırma içinde kullanıldığı görülür.

Eğer bir işletmede nepotizm var ise ve kayrılan çalışan için işler güllük gülistanlık giderken diğer çalışanlar kendilerini kurum içinde ikinci sınıf çalışan olarak hissetmeye başladılarsa ve bu durumu giderici önlemler üst yönetimce alınmıyorsa kurum için tehlike çanları her an çalabilir. Kendilerini zamanla önemsiz hissetmeye başlayan diğer çalışanlar kendilerini önemli hissedecekleri yeni kurumlarda iş arayışı içine girecekler itibar görecekleri yeni sosyal çevreler aramaya başlayacaklardır.

Bir şirketi ayakta tutan unsur sadece karlılık değil şüphesiz diğer şirket paydaşlarının da kendilerini şirket için önemli ve tamamlayıcı bir parça olarak görmeleridir. Kapıda duran güvenlik görevlisinden, en tepedeki müdürüne kadar eğer insanlar kendilerini çalıştıkları kurumun bir parçası olarak görebiliyorlarsa ait olma duygusu gelişir, o kuruma karşı sadakat oluşur. Bu durum da ancak adaletli bir yönetim ile sağlanır. Adil yönetilen aile şirketleri için şayet varislerin karakter yetenek ve istekleri yönetici olacak kadar şartlar olgunlaşmışsa şirket yönetimini ele almaları faydalı olacaktır. Öncelikle yönetici olan veliahtın bu işi tek başına yapabileceğine inanması ve kendisinde o özgüveni duyması gerekir.

Tarihte bu özgüven varlığına, yetkinlik azlığına ve bulunulan makamın gücünün kullanılmasına en güzel örnek oniki yaşında tahta geçen Fatih Sultan Mehmed'in Haçlı seferlerinin başlaması üzerine Manisa'daki babası Sultan Murad'a yazdığı mektuptur.

"Eğer padişah iseniz, devletin başta bulunmamanız görevlerinize aykırı bir harekettir. Silah başına geliniz. Eğer padişah ben isem, size itaat etmenizi hatırlatıyorum ve emrediyorum. Silah başına geliniz."

Bu mektup üzerine Sultan II. Murad başkent Edirne'ye gelir ordunun başına geçer ve Varna Savaşı kazanılır.

Kurumların başına geçen veliahtların yardıma ihtiyaç duyduklarında her zaman çağırabilecekleri aileden kişiler etraflarında olmayabilir. Bu nedenle, şirket içi dinamikleri ve işi iyi bilen ve kuruma yıllarını vermiş deneyimli çalışanların, nepotik terfi ve atamalarla motivasyonlarının kırılmamasına yönelik önlemler alınmalı ve aile şirketleri kalıcı olabilmek için kurumsallaşmalıdırlar.



Yazarın Tüm Köşe Yazıları

[Geri Dön] [Ana Sayfa]


A1Haber


BTinsan bir EMG Danışmanlık ürünüdür
Bize Ulaşın - Site Haritası - Hakkımızda - Yasal Şartlar
Haber | Etkinlikler | Röportaj / Görüş | Şirketler Rehberi | Kariyer Fırsatları | Eğitim Takvimi | Kitap | Web Rehberi

Sponsorlar: Personelonline.com  Aktif Danışmanlık  Vargonen Technologies